خاکی باوەڕ
دێری مار مەتی

→ هەموو شوێنەکان
دێری مار مەتی لە بەرزاییەکی چیای ئەلفاف هەڵکەوتووە و یەکێکە لە کۆنترین دێرە مەسیحییەکانی جیهان کە بەبێ پچڕان ژیانی تێدا بەردەوام بووە، و لە سەدەی چوارەمی زایینیدا دامەزراوە. شوێنە سەرنجڕاکێشەکەی بەسەر دەشتی نەینەوادا وای کردووە بۆ زیاتر لە شازدە سەدە ناوەندێکی گرنگی مەسیحییەتی ئۆرتۆدۆکسی سریانی بێت.
دێرەکە پەیوەندییەکی توندی بە چیرۆکی نەریتیی پیرۆز مەتیی گۆشەگیر (مار مەتی) و مەسیحیبوونی بەهنام و سارا، منداڵەکانی سەنحاریبی پاشای ئاشوورییەوە هەیە.
نوێژگە کۆنەکانی، ژوورە بچووکەکانی ڕاهیبان، حەوشەکان و دیمەنە سەرسوڕهێنەرەکانی، تێڕوانینێکی لەبیرنەکراو دەدەن دەربارەی نزیکەی حەڤدە سەدە ژیانی دێرنشینی.